Οι αποκλίσεις στην ποιότητα της σκέψης, στην κατανόηση και στην έκφραση των συναισθημάτων είναι εγγενείς στις διαταραχές του φάσματος του αυτισμού (ΔΦΑ) και οδηγούν σε αποτυχία δημιουργίας σχέσεων με κοινωνική και συναισθηματική αμοιβαιότητα. Η κατανόηση, η έκφραση, η διαχείριση και η ρύθμιση των συναισθημάτων, μεταξύ των οποίων κυριαρχούν ο θυμός, το άγχος, η απογοήτευση και η θλίψη, είναι πρόκληση για το ίδιο το άτομο και για το περιβάλλον. Δυστυχώς, αυτή η κατάσταση περιπλέκεται περαιτέρω, όπως φαίνεται από την έρευνα και από την κλινική πράξη. Επίσημα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν σήμερα ότι τα άτομα με ΔΦΑ είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στην εκδήλωση δευτερογενών συναισθηματικών διαταραχών, κυρίως κατάθλιψης και αγχώδους διαταραχής, με ποσοστά που ανέρχονται έως και 65%.
Ωστόσο, κατά τα τελευταία χρόνια παρατηρείται σημαντική πρόοδος στον τομέα της αντιμετώπισης των πρωτογενών συναισθηματικών αποκλίσεων στις ΔΦΑ, αλλά και των δευτερογενών συναισθηματικών διαταραχών. Ερευνητές και κλινικοί έχουν αναπτύξει και εφαρμόζουν μεθόδους για την κατανόηση και τη διαχείριση των συναισθημάτων στα άτομα με ΔΦΑ. Σήμερα, οι αναφορές στην εφαρμογή διαφορετικών τεχνικών και στην προσαρμογή στρατηγικών της γνωσιακής-συμπεριφορικής θεραπείας, σε παιδιά και ενήλικες με ΔΦΑ αυξάνονται σταθερά.

Το σεμινάριο αυτό εξηγεί γιατί τα παιδιά και οι ενήλικες με ΔΦΑ παρουσιάζουν συναισθηματικές αποκλίσεις και είναι πιο ευάλωτα στην εκδήλωση συναισθηματικών προβλημάτων και διαταραχών και εστιάζεται σε στρατηγικές που εκπαιδεύουν στη διαχείριση των συναισθημάτων. Παρουσιάζεται η συναισθηματική εκπαίδευση και η γνωσιακή αναδιατύπωση στα πλαίσια της γνωσιακής –συμπεριφορικής θεραπείας, όπως εφαρμόζεται στα άτομα με ΔΦΑ, με έμφαση στην κατανόηση συναισθημάτων και στην αλλαγή του τρόπου με τον οποίο το άτομο αντιλαμβάνεται και αντιδρά στα συναισθήματα. Η έννοια της ‘εργαλειοθήκης συναισθημάτων’ του Tony Attwood χρησιμοποιείται εδώ για να δοθούν περισσότερες στρατηγικές διαχείρισης συναισθημάτων και παρουσιάζονται οι δραστηριότητες διαχείρισης συναισθημάτων με τη γνωσιακή-συμπεριφορική μέθοδο CAT-KIT των Tony Attwood, Kirsten Callesen και συνεργατών. Το σεμινάριο ολοκληρώνεται με την παρουσίαση εξειδικευμένου υλικού, πρακτική άσκηση και παιχνίδι ρόλων.

Εισηγήτρια του σεμιναρίου είναι η Dr. Isabelle Henault, ψυχολόγος από το Πανεπιστήμιο του Κεμπέκ – Μόντρεαλ Καναδάς. Είναι εξειδικευμένη και εργάζεται στον τομέα της διάγνωσης, της εκπαίδευσης και της υποστήριξης παιδιών, εφήβων και ενηλίκων με σύνδρομο Asperger και ΔΦΑ. Η Dr. Henault είναι συνεργάτης του Tony Attwood και ανέπτυξε ειδικό πρόγραμμα εκπαίδευσης στις διαπροσωπικές σχέσεις και τη σεξουαλικότητα, που εφαρμόζει ατομικά ή σε ομάδες. Συμμετέχει σε διαφορετικά ερευνητικά προγράμματα και είναι η συγγραφέας του βιβλίου ‘Asperger’s Syndrome and Sexuality: From Adolescence through Adulthood’ από τις εκδόσεις Jessica Kingsley Publisher (2005). Το σεμινάριο αυτό σκοπό έχει να παρουσιάσει την πρόοδο που παρατηρείται σήμερα, διεθνώς, στον τομέα της αντιμετώπισης των ΔΦΑ και να προωθήσει τη γνώση των συμμετεχόντων. Αναγνωρίζοντας ότι οι ανάγκες των ατόμων με ΔΦΑ είναι πολλές, ιδιαίτερες και πολύπλοκες, αναμένεται ότι το σεμινάριο θα καλύψει τις ανάγκες των ενδιαφερομένων στον τομέα της διαχείρισης των συναισθημάτων και της θεωρίας του νου και θα προκαλέσει την ανάγκη για περαιτέρω διερεύνηση και γνώση.

Η Επιστημονικά Υπεύθυνη του Σεμιναρίου

Βάγια Α. Παπαγεωργίου, M.D., Med, Δρ. Α.Π.Θ.
Παιδοψυχίατρος- Ειδικός TEACCH
τ. Επίκουρος Καθηγήτρια Παιδοψυχιατρικής